Президентнинг 25.03.2026 йилдаги «Атмосфера ҳавоси сифатини яхшилашга қаратилган «Тоза ҳаво» умуммиллий лойиҳасини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-46-сон Фармони қабул қилинди.
«Тоза ҳаво» умуммиллий лойиҳасининг 2026-2030 йилларга мўлжалланган асосий мақсадлари:
- ифлослантирувчи моддаларни атмосферага чиқариш ҳажмини 10,5 фоизга қисқартириш;
- атроф-муҳитга таъсир кўрсатишнинг I ва II тоифаларига киритилган корхоналарда автоматик мониторинг станциялари ва чанг-газ тозалаш қурилмаларини ўрнатиш;
- саноат объектлари чиқиндиларининг кечикиш улушини 32 фоизга етказиш;
- РМ2,5 бўйича миллий меъёрлардан ошиб кетган кунлар сонининг камайиши;
- транспорт воситаларидан атмосфера ҳавосига чиқариладиган ифлослантирувчи моддалар ҳажмини 10 фоизга қисқартириш.
Қуйидагилар тасдиқланди:
- Атмосфера ҳавоси сифатини яхшилашга қаратилган «Тоза ҳаво» умуммиллий лойиҳасининг мақсадли кўрсаткичлари;
- Тошкент шаҳрида «Тоза ҳаво» умуммиллий лойиҳасини амалга ошириш дастури ва мақсадли кўрсаткичлари;
- Тошкент шаҳрида яшил ҳудудлар тизимини 2030 йилгача ривожлантириш ҳамда аҳолининг ушбу йўналишдаги эҳтиёжларини таъминлашнинг мақсадли кўрсаткичлари.
Тошкент шаҳрида экологик вазиятни яхшилаш бўйича кечиктириб бўлмайдиган чора-тадбирларни амалга ошириш бўйича махсус комиссиянинг фаолияти 2027 йил 1 мартга қадар узайтирилади ва у Экологик вазиятни яхшилаш бўйича кечиктириб бўлмайдиган чора-тадбирларни амалга ошириш бўйича республика махсус комиссияси этиб қайта номланади.
Энергетика, саноат ва қишлоқ хўжалиги тармоқларида экологик ислоҳотлар
2026 йил 1 апрелдан бошлаб Тошкент шаҳрида янги саноат зоналарини (сервис ёки молиявий хизматлар кўрсатишга ихтисослашган зоналар бундан мустасно) ташкил этишга муддатсиз мораторий жорий этилади.
2026 йил 1 октябрдан бошлаб Халқаро стандартлаштириш ташкилотининг экологик менежмент, иссиқхона газларини бошқариш, экологик хавфсизлик ва «яшил» энергия бўйича халқаро сертификатларини олган, маҳсулотларининг 30 фоизини муқобил энергия ҳисобидан ишлаб чиқарадиган корхоналарга сертификат олиш харажатларининг 50 фоизигача қисми қоплаб берилади.
2026 йил 1 майга қадар Тошкент шаҳри ва унга туташ туманларда жойлашган иссиқлик ва электр энергияси ишлаб чиқарувчи корхоналарда мажбурий тартибда стационар манбаларда автоматик мониторинг станциялари ўрнатилади ҳамда ушбу станциялар орқали олинадиган маълумотлар Экология қўмитасининг Ягона геоахборот маълумотлар базаси билан интеграция қилинади.
2026 йил 1 июлдан бошлаб иссиқхоналарни иссиқлик билан таъминлашда мувофиқлик сертификатига эга бўлмаган ва ёниш жараёнини назорат қилишни таъминламайдиган қозонлардан фойдаланиш амалиёти бекор қилинади.
2026 йил 1 июндан бошлаб қурилиш объектларида қуйидаги экологик талабларни жорий этиш бўйича мажбуриятлар жорий этилади:
- объектларни фон мониторинги станциялари ва онлайн камералар билан жиҳозлаш, уларни Экология қўмитасининг Ягона геоахборот маълумотлар базаси билан интеграция қилиш;
- «Шаффоф қурилиш» миллий ахборот тизимида ҳуқуқбузарлик содир этган қурилиш ташкилотларининг рейтинг балларини пасайтириш;
- лойиҳа-смета ва шаҳарсозлик ҳужжатларини экспертизадан ўтказишда экологик экспертиза хулосасини мажбурий тақдим этиш;
- баландлиги 12 метрдан ва (ёки) умумий майдони 500 квадрат метрдан ортиқ бўлган янги биноларни лойиҳалаштиришда туташ ҳудудларни кўкаламзорлаштириш майдони лойиҳа учун ажратилган ер участкаси умумий майдонининг камида 30 фоизини ташкил этиши керак.
Транспорт тизимини экологик модернизация қилиш
2026 йил 1 майдан бошлаб ҳар ойнинг 10 ва 25-кунлари «Автомобилсиз кун,» «Автомобилсиз ҳафта» акциялари ўтказилади. Ушбу кунларда давлат фуқаролик хизматчилари томонидан хизмат автотранспорт воситаларидан фойдаланиш қатъиян тақиқланади (кўрсатилган саналар иш кунларига тўғри келган тақдирда ҳайдовчиларнинг иш ҳақи сақлаб қолинади).
2026 йил 1 августдан бошлаб «trade-in» дастури доирасида эскирган автотранспорт воситаларини топширган жисмоний ва юридик шахсларга янги автотранспорт воситаларини сотиб олиш учун автокредит фоизларининг бир қисмини қайтариш амалиёти жорий этилади.
Ҳужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 30.03.2026 йилдан кучга кирди.
Лола Абдуазимова
