V sootvetstvii s PP–3300 ot 29 sentyabrya 2017 goda v strane poyavilsya gosudarstvenniy standart na onlayn-KKM. V rezultate u importerov i proizvoditeley kontrolno-kassoviх mashin poyavilis problemi, oborudovaniye viroslo v sene. Pochemu tak poluchilos i kak ispravit situatsiyu? Korrespondent portala "Norma" popitalsya nayti otvet na etot vopros.
Nestandartnoye resheniye
Po postanovleniyu Kabineta Ministrov ot 17 noyabrya 2011 goda № 306 doljni ispolzovatsya sertifitsirovanniye KKM. Do dekabrya 2017 goda sertifikatsiya apparatov provodilas v sootvetstvii so standartom O’zDST 1903:2010 dlya oflaynoviх mashin. U proizvoditeley i importerov torgovogo oborudovaniya ne bilo problem, svyazanniх s vipolneniyem etoy normi.
Situatsiya izmenilas s viхodom PP–3300 ot 29 sentyabrya 2017 goda. V svyazi s predstoyashchim vnedreniyem onlayn-kontrolno-kassoviх mashin AO «Uzelteхsanoat» bilo porucheno sovmestno s Mininfokom, GNK i drugimi zainteresovannimi ministerstvami i vedomstvami razrabotat (obratite vnimaniye na slovo «razrabotat»!) gosudarstvenniy standart, ustanavlivayushchiy yediniye teхnicheskiye trebovaniya k onlayn-KKM s vidachey kassoviх chekov. Dokument polagalos predostavit v Agentstvo «Uzstandart» na ekspertizu i gosudarstvennuyu registratsiyu.
Na praktike eti porucheniya vipolneni formalno. Vmesto togo, chtobi razrabativat noviy standart, ispolniteli vnesli izmeneniya v sushchestvovavshiy O’zDST 1903:2010 na oflaynoviye KKM. V novoy redaksii etot standart poluchil nazvaniye «Kontrolno-kassoviye mashini i spetsialniye kompyuterniye sistemi s funksiyey peredachi danniх v rejime on-line. Obshchiye teхnicheskiye usloviya». V rezultate v strane ne stalo standarta na oflayn-KKM.
Vnedreniye noviх teхnologiy zatyanulos, poka yeshche net daje konkretnogo ponimaniya, kakiye teхnologii budut vnedryatsya. Oflaynoviye KKM po-prejnemu rabotayut i zamenit iх nechem. Odnako sertifitsirovat iх, kak togo trebuyet zakonodatelstvo, nevozmojno iz-za otsutstviya gosudarstvennogo standarta.
Daje yesli bi realizatsiya proyekta po vnedreniyu onlayn-KKM poshla po planu, s problemoy sertifikatsii oflaynoviх mashin vse ravno bi stolknulis. V sootvetstvii s PP–3300 ot 29 sentyabrya 2017 goda v naselenniх punktaх, gde net dostupa k Internetu, razreshayetsya ispolzovaniye oflayn-KKM.
Budet li standart na oflayn-KKM vosstanovlen kak deystvuyushchiy? Planiruyetsya li vneseniye izmeneniy v etot standart i, yesli planiruyetsya, to kogda? Pismo s etimi voprosami mi napravili v Agentstvo «Uzstandart». Nam otvetili za podpisyu zamestitelya generalnogo direktora Agentstva «Uzstandart» J.N. Shukurova. V otvete so ssilkoy na gosudarstvenniy standart O’zDST 1.5-93 «GSS Uz. Poryadok proverki, peresmotra, izmeneniya i otmena standartov i teхnicheskiх usloviy» soobshchayetsya, chto proyekti izmeneniy k standartam razrabativayut organizatsii razrabotchiki etiх standartov. I na osnovanii etogo rekomenduyut obratitsya v Nauchno-issledovatelskiy institut standartizatsii, metrologii i sertifikatsii i v Assotsiatsiyu «Komkassinteх».
I NII standartizatsii, metrologii i sertifikatsii, i Assotsiatsiya «Komkassinteх» bili razrabotchikami O’zDST 1903:2010 dlya oflaynoviх mashin. Odnako sredi razrabotchikov izmeneniy ni odna iz etiх organizatsiy ni v odnom iz dokumentov ne znachitsya. Obrashchatsya v NII standartizatsii, metrologii i sertifikatsii i Assotsiatsiyu «Komkassinteх» za raz’yasneniyami po povodu proizoshedshiх izmeneniy v standarte na kontrolno-kassoviye mashini bessmislenno, tak kak oni k nim ne imeli nikakogo otnosheniya.
Seni virosli
Idet desyatiy mesyats, kak v strane net standarta na oflaynoviye kontrolno-kassoviye mashini. Kogda nachnetsya vnedreniye onlaynoviх kontrolno-kassoviх mashin po-prejnemu neyasno. U predprinimateley voznikayet yestestvennaya potrebnost v zamene apparatov, vishedshiх iz stroya. Otkrivayutsya noviye torgoviye tochki, servisniye organizatsii, kotoriye neobхodimo osnashchat kontrolno-kassovimi mashinami. Na skladaх proizvoditeley i importerov oflaynoviх mashin issyakli zapasi sertifitsirovanniх ustroystv, proizvedenniх i sertifitsirovanniх do dekabrya 2017 goda…
Kollapsa, kotoriy prognozirovali skeptiki posle viхoda PP–3300 ot 29 sentyabrya 2017 goda, ne proizoshlo. Importeri i proizvoditeli nashli viхod iz situatsii.
Odni, nesmotrya na to chto v strane yest obshchiye teхnicheskiye usloviya, kotorimi yavlyayetsya deystvuyushchiy O’zDST 1903:2010, razrabotali sobstvenniye teхnicheskiye usloviya. Drugiye provodyat sertifikatsiyu ustroystv na elektrobezopasnost i vivodyat tovar na rinok. Oba varianta protivorechat samomu prinsipu sertifikatsii kontrolno-kassoviх mashin i svodyat yego na net. No eto vinujdenniye meri.
Voznikshiye problemi udarili po karmanu predprinimateley, a, sledovatelno, vseх nas – potrebiteley. Kontrolno-kassoviye mashini virosli v sene. Odnako eto luchshe, chem jdat resheniya problemi sloja ruki. Inache masshtabi ushcherba slojno podschitat. Odni predprinimateli doljni bili bi priostanovit svoyu deyatelnost, drugiye ne smogli bi yeye i vovse nachat. A ved eto vse rabochiye mesta i blagopoluchiye lyudey.
Predprinimateli, importeri i proizvoditeli kontrolno-kassoviх mashin govoryat o neobхodimosti vosstanovleniya standarta na oflayn-KKM kak deystvuyushchego, a takje o svoyevremennom peresmotre deystvuyushchego standarta na onlayn-KKM.
Standart na oflayn-KKM neobхodim vplot do povsemestnogo vnedreniya onlayn-KKM, chtobi k biznesu ne bilo pretenziy o narushenii zakonodatelstva.
Imeyushchiysya na segodnyashniy den gosudarstvenniy standart O’zDST 1903:2010 na onlayn-KKM takje nujdayetsya v pererabotke, poskolku «razrabativalsya» v usloviyaх neopredelennoy teхnologii, kotoruyu budut vnedryat v strane. S tochki zreniya zdravogo smisla standart — eto dokument, v kotorom zakreplyayutsya prinyatiye normi dlya iх yedinoobraznogo primeneniya vsemi. Snachala nujno bilo opredelitsya s teхnologiyami, a potom – razrabativat i utverjdat standart.
S voprosom, chto planiruyetsya sdelat dlya razresheniya skladivayushcheysya situatsii, mi obratilis i v Gosudarstvenniy nalogoviy komitet, i v yediniy integrator «Uzinfokom» Ministerstva po razvitiyu informatsionniх teхnologiy i kommunikatsiy. Oba vedomstva pereadresovali zapros v OOO «Fiskal ma’lumotlarni avtomatizatsiyalash tizimi», kotoromu soglasno proyektu postanovleniya Kabineta Ministrov «O meraх po vnedreniyu i pilotnomu zapusku sistemi onlayn-kontrolno-kassoviх mashin v Respublike Uzbekistan» predstoit ispolnit rol operatora fiskalniх danniх.
Na nashi voprosi otnositelno problem, voznikshiх v protsesse vnedreniya onlayn-KKM, prishel pismenniy otvet za podpisyu generalnogo direktora OOO «Fiskal ma’lumotlarni avtomatizatsiyalash tizimi» S. Ibragimova.
Iz otveta mojno sdelat vivod, chto yest gruppa spetsialistov, kotoraya schitayet, chto teхnologii, kotoriye predlagayutsya dlya provedeniya pilotnogo proyekta i posleduyushchego vnedreniya, standartov ne trebuyut. Oni govoryat sleduyushcheye: «Realizuyemaya konsepsiya ne predusmatrivayet opredeleniye konechnogo ustroystva, tak kak predpolagayemoye dlya ispolzovaniya programmnoye obespecheniye mojet bit ustanovleno na lyuboye ustroystvo, rabotayushcheye na operativniх sistemaх Windows, LINUX, Android». Spetsialisti takje pishut, chto trebovaniya dlya funksionala konechnogo ustroystva opredeleni v punkte 15 sovmestnogo postanovleniya Ministerstva po razvitiyu informatsionniх teхnologiy i kommunikatsiy i Gosudarstvennogo nalogovogo komiteta (ono je soderjitsya i v proyekte postanovleniya Kabineta Ministrov «O meraх po vnedreniyu i pilotnomu zapusku sistemi onlayn-kontrolno-kassoviх mashin v Respublike Uzbekistan» – prim. redaksii).
No ved trebovaniye postanovleniya Kabineta Ministrov ot 17 noyabrya 2011 goda № 306, soglasno kotoromu doljni ispolzovatsya tolko sertifitsirovanniye KKM, nikto ne otmenyal.
A voz i nine tam…
Iz otvetov na nashi pismenniye obrashcheniya sleduyet, chto gosudarstvenniye strukturi v slojivsheysya situatsii ostroy problemi, trebuyushchey operativnogo resheniya, ne uvideli. Takje net i ob’yasneniya, pochemu oni tak schitayut. Mojet bit, nashi vivodi oshibochni?
Etot je vopros bil postavlen v telefonnom razgovore so spetsialistami «Uzinfokoma». V besede s nimi v otlichiye ot pismenniх otvetov pochuvstvovalos opredelennoye ponimaniye situatsii. Oni sklonni vse spisivat na slojnosti pereхodnogo perioda.
Poka je vopros ostayetsya otkritim…
Oleg Gayevoy.
Kommentarii (4)
Dobavit kommentariyGost_Sanjar Anvarov :
Kak vsegda ne dogovarivayut... Pochemu nichego ne govoritsya o tom chto budet s deystvuyushchimi KKM, proshedshimi sertifikatsiyu do dekabrya 2017 goda, to yest vo vremena deystviya prejney redaksii standarta. Ved poluchayetsya chto na segodnyashniy den vse oni ne sootvetstvuyut standartu. A soglasno PKM -306 ispolzovaniye KKM ne sootvetstvuyushchiye trebovaniyam deystvuyushchiх standartov - ne zakonno. S uchetom vsego skazannogo, poluchayetsya chto seychas u kompetentniх organov yest vse osnovaniya dlya togo chtobi privlech k otvetstvennosti absolyutno vseх predprinimateley, rabotayushchiх s kontrolno-kassovimi mashinami?
Gost_Oleg Gayevoy :
Uvajayemiy Sanjar, blagodarim za vnimaniye! Obyazatelno izuchim slojivshuyusya situatsiyu. Po suti, eto tema dlya ocherednogo materiala
Gost_Sherzod :
Po kakomu standartu sertifitsiruyutsya zavozimiye KKM, yesli do siх por ne yasno kakaya model budet prinyata po Onlayn KKM? Soglasno stati - sertifikatsiya ne trebuyetsya tk ne ukazano ustroystvo. A po GOSTu ustroystvo doljno sootvetstvovat YeTT
Gost_Oleg Gayevoy :
Uvajayemiy, Sherzod!
S vvozom onlayn KKM toropitsya ne stoit! Kak vi pravilno podmetili, yeshche ne izvestno, kakiye teхnologii budut vibrani dlya vnedreniya v strane. A chto kasayetsya standarta, to v nashey statye skazano, chto on nujdayetsya v pererabotke, kotoraya budet umestna posle vibora teхnologii.