Вазирлар Маҳкамасининг 11.05.2026 йилдаги "Атроф-муҳитга таъсирни баҳолашнинг янги механизмларини жорий қилиш чора-тадбирлари тўғрисида"ги 234-сон қарори қабул қилинди.
"Экологик экспертиза, атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш ва стратегик экологик баҳолаш тўғрисида"ги Қонунга мувофиқ қуйидагилар назарда тутилган:
• давлат экологик экспертизасининг мажбурий ўтказилиши;
• банклар ва бошқа кредит ташкилотлари томонидан лойиҳаларни давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосасисиз молиялаштиришни тақиқлаш;
• эксперт-эколог фаолиятига аралашишни тақиқлаш;
• лойиҳани ишлаб чиқувчилар томонидан атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш;
• лойиҳани ишлаб чиқувчининг штатида тегишли малака сертификатига эга камида икки нафар ходимнинг мавжудлиги;
• давлат экологик экспертизаси хулосасида кўрсатилган талабларга риоя қилиш.
Экологик экспертиза объектлари атроф-муҳитга таъсирига қараб уч тоифага бўлинади ва мажбурий давлат экологик экспертизасидан ўтказилади (таъсир хавфи юқори, ўрта ва паст даражада).
Давлат экспертизаси Экология қўмитасининг Экологик экспертиза маркази ва унинг ҳудудий бошқармалари томонидан ўтказилади, улар томонидан экологик экспертиза объектлари бўйича лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқишга малака гувоҳномаси берилади.
Экологик экспертиза объектлари:
• барча турдаги қурилишлар учун ер участкаларини танлаш ёки ажратиш бўйича материаллар;
• лойиҳаолди ва лойиҳа ҳужжатлари;
• табиий ресурслардан фойдаланиш бўйича меъёрий-техник ва йўриқнома-услубий ҳужжатлар;
• чиқиндиларни зарарсизлантириш, қайта ишлаш ва утилизация қилиш учун янги турдаги технологиялар, материаллар, биологик ва кимёвий моддалар ҳамда воситаларни яратиш бўйича ҳужжатлар;
• атроф-муҳит ва инсон саломатлигига салбий таъсир кўрсатувчи ишлаб турган корхоналар;
• алоҳида ҳуқуқий режимга эга бўлган объектлар.
Жамоатчилик экологик экспертизаси ННТ ва фуқаролар ташаббуси билан ўтказилади.
Давлат экологик экспертизасини ўтказиш ва экологик экспертиза объектлари бўйича лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун малака гувоҳномалари бериш Давлат хизматлари марказлари ва ЯИДХП орқали амалга оширилади.
Ҳужжат билан қуйидагилар тасдиқланди:
• Давлат экологик экспертизаси ўтказилиши мажбурий бўлган атроф-муҳитга таъсир кўрсатувчи фаолият турлари ва объектлар рўйхати;
• ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомлар:
- давлат экологик экспертизаси;
- атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш;
- таклиф этилаётган ва (ёки) режалаштирилаётган ёки амалга оширилаётган иқтисодий ва бошқа фаолият турларининг атроф-муҳитга таъсирини баҳолаш бўйича жамоатчилик эшитувлари;
- жамоат экологик экспертизаси;
• Экологик экспертиза объектлари учун лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун малака гувоҳномасини бериш тартиби тўғрисидаги низом ва бошқалар.
Ҳужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 14.08.2026 йилдан кучга киради.
Лола Абдуазимова
