Қонунчиликдаги янгиликлар

Давлат корхоналари ва муассасаларини сақлаб қолиш, хусусийлаштириш, қайта ташкил этиш ёки тугатиш заруратини аниқлаш учун уларнинг фаолиятини ҳар йили баҳолаш жорий этилади. Давлат улушларини хусусийлаштиришдан олдин Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитасининг тегишли соҳадаги рақобат ҳолати тўғрисидаги хулосаси ҳам талаб этилади.

Меҳнат ресурслари, бандлик ва ишсизлик тўғрисидаги маълумотларни шакллантиришнинг янги тартиби тасдиқланди. Ишловчилар, ўзини ўзи банд қилганлар, ишсизлар ва аҳолининг бошқа тоифалари тўғрисидаги маълумотлар турли идораларнинг маълумотлар базаларидан тўпланади ва «Рақамли ҳукумат» тизимининг идоралараро платформаси орқали узатилади.

Қишлоқ хўжалиги субъектлари учун бир қатор янги субсидиялар, жумладан, пахта ҳосили, ем-хашак экинлари ва совутилган гўшт импорти учун тўловлар кўзда тутилган. 2027 йилдан бошлаб тажриба тариқасида сув тежовчи суғориш технологиялари учун «натижавий субсидия» ҳам жорий этилади.

Қурилиш-монтаж ишларини бошлаш учун қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат бўйича ҳудудий инспекцияларнинг рухсати талаб этилади. Бундай рухсатномасиз кўп қаватли уйларни қайта қурганлик учун беш йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси жорий этилди.

2027 йил 1 январдан бошлаб Пенсия жамғармаси фуқаролардан қоғоз шаклидаги ҳужжатлар ва маълумотларни қабул қилишни тўхтатади, «Менинг пенсиям» хизмати орқали эса келажакдаги пенсия миқдорини ҳисоблаш ва меҳнат стажи тўғрисидаги маълумотларни олиш мумкин бўлади.

Мутахассисларга замонавий агротехнологиялар ўргатилади, илғор агрокластерлар ва фермер хўжаликлари ўртасида менторлик алоқалари ривожлантирилади. Муваффақиятли «ўқитувчилар» ўзларига бириктирилган фермерларнинг ҳосилдорлигини оширганликлари учун пул мукофотлари олишлари мумкин бўлади.

1 октябрдан Ўзбекистонда икки ойлик ободонлаштириш кампанияси бошланади, 2027 йилдан эса маҳаллаларда кўкаламзорлаштириш бўйича янги чора-тадбирлар пакети жорий этилади. Микроўрмонлар ва мини боғлар ташкил этиш, маҳаллаларга мутахассисларни бириктириш, яшил майдонлар учун ерлардан фойдаланишнинг янги қоидалари белгиланди.

«Таклиф сўрови» асосида давлат эҳтиёжлари учун харид қилиниши мумкин бўлган сунъий интеллектга асосланган ахборот тизимлари ва дастурий маҳсулотларнинг ягона реестрини шакллантириш ва юритиш тартиби тасдиқланди. Бундай харидлар қиймати БҲМнинг 2 500 бараваридан ошмаслиги керак.

Президент фармони билан энергетика соҳасини ривожлантиришнинг янги тамойиллари, жумладан, бозор механизмларини кучайтириш, рақобатни ривожлантириш ва инвестицияларни жалб этиш белгиланди. 2026 йил якунига қадар истеъмолчиларни 2050 йилгача энергия ресурслари билан барқарор таъминлаш концепциясини ишлаб чиқиш режалаштирилган.

2026 йил 1 октябрдан бошлаб тажриба тариқасида жарима майдончаларига ушлаб турилган автомобилларни олиб кириш, сақлаш, ҳисобга олиш ва олиб чиқиш «Жарима майдончаси» электрон модули орқали амалга оширилади. Транспортни олиб чиқиш учун рухсатнома ҳам QR-код билан электрон шаклда расмийлаштирилади.

2026 йил 1 декабрдан бошлаб меҳнат фаолияти билан боғлиқ бахтсиз ҳодисалар тўғрисида хабар бериш, уларни текшириш ва ҳисобга олиш «Xavfsiz mehnat» тизими орқали сунъий интеллект ёрдамида амалга оширилади. Янги қоидалар, шунингдек, ходимларнинг соғлиғига етказилган зарарни махсус текшириш ва қоплаш тартибини белгилайди.

Талабалар ўртасида ўтказиладиган республика ва халқаро фан олимпиадалари ғолиблари шунингдек, уларнинг ўқитувчилари бир марталик пул мукофотлари билан тақдирланади. Халқаро олимпиадада биринчи ўрин учун талабага БҲМнинг 100 баравари, ўқитувчига БҲМнинг 50 баравари миқдорида мукофот берилади.

Янги тизим ходимларга нисбатан тазйиқ, жинсий шилқимлик, зўравонлик, психологик босим, таъқиб ва камситишларнинг олдини олишга қаратилган. Мурожаатларни рақамлаштириш, мурожаатчиларнинг шахсий маълумотларини ҳимоя қилиш ва ҳуқуқбузарликларни яширишга йўл қўймасликка алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги тўғрисидаги низом тасдиқланди. Унинг вазифаларига кириш ва малака имтиҳонларини ўтказиш, миллий сертификатлар бериш, тест тизимини ишлаб чиқиш, таълим тўғрисидаги хорижий ҳужжатларни тан олиш ва таълим муассасаларининг расмий ҳужжатларини апостиллаш киради.

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги муассасалари пуллик хизматлар кўрсатиши, ўз маҳсулотларини сотиши ва мулкини ижарага бериши мумкин бўлади. Олинган даромадлар ҳисобидан ходимларга лавозим маошининг 300 фоизигача устамалар белгилаш ва ҳар чоракда беш ойлик маошгача мукофотлар тўлашга рухсат берилади.

Президентнинг 12.09.2026 йилдаги ПҚ-325-сон қарори билан йирик инвесторларни жалб қилиш ва маҳаллий электротехника маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлаш учун солиқ ва молиявий имтиёзлар белгиланди.

2026/2027 ўқув йилидан бошлаб давлат олий таълим муассасаларида бакалавриатнинг кундузги бўлимида таҳсил олаётган педагогларнинг фарзандлари ҳар йили тўлов-контракт қийматининг 30 фоизи миқдорида чегирма олишлари мумкин бўлади. Уни расмийлаштириш учун kontrakt.edu.uz орқали ариза бериш кифоя.

Академик М.Мирзаев номидаги боғдорчилик, узумчилик ва виночилик илмий-тадқиқот институти қошида ўсимликларни «in vitro» усулида етиштириш технологиясини жорий этиш, узумнинг янги навларини тарқатиш ва қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришига замонавий ресурстежамкор усулларни жорий этиш бўйича тажриба станцияси ташкил этилади.

«Сувхўжаликназорат» инспекциясига сувни тежайдиган технологиялар ва сув ресурсларидан фойдаланишни мониторинг қилиш учун учувчисиз учиш аппаратларини қўллашга рухсат берилди. Бунда дронлар ёрдамида ўтказилган тадбирлар текширув ҳисобланмайди ва «Ягона давлат назорати» тизимида рўйхатдан ўтказилмайди.

Бир қатор НҲҲга вояга етмаганларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш учун масъул шахслар томонидан уларга нисбатан жисмоний зўравонлик, камситиш ва ҳақорат қилиш учун жавобгарликни назарда тутувчи ўзгартиришлар киритилди. Болаларга нисбатан зўравонлик учун маъмурий жавобгарликка тортилган педагоглар бир йилга педагогик фаолиятдан четлаштирилади.