04.05.2026 йилдаги ЎРҚ-1143-сон Қонун билан экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликларни содир этганлик учун жавобгарлик кучайтирилиши муносабати билан айрим қонун ҳужжатларига қўшимча ва ўзгартиришлар киритилди.
Хусусан, "Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида"ги Қонун "Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойжаланиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликларни содир этганлик учун молиявий санкциялар" боби билан тўлдирилди, унда юридик шахсларга қуйидаги жарималар назарда тутилган:
• дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш билан боғлиқ ишларни бажариш тартибини бузганлик учун атроф-муҳитга етказилган зарар суммасининг уч баравари миқдорида;
• сув ресурсларини ифлослантирганлик, шунингдек оқова сувларни сув ҳавзаларига оқизишга рухсат бериш талабларини бузганлик учун атроф-муҳитни ифлослантирганлик учун тўланиши лозим бўлган компенсация суммасидан ўн баравар ортиқ миқдорда;
• дарахтлар ва буталарни атроф-муҳитга етказилган зарар суммасидан беш баравар кўп миқдорда қонунга хилоф равишда кесиш, буташ, шикастлантириш, йўқ қилиш ёки бошқа жойга кўчириш;
• юридик шахсларга тегишли ҳудудда дарахтларни муҳофаза қилиш ва сақлаш бўйича белгиланган чора-тадбирларга риоя этмаганлик учун атроф-муҳитга етказилган зарар суммасининг беш баравари миқдорида (дарахт ва буталарнинг қимматбаҳо турларига нисбатан – зарар суммасининг ўн баравари миқдорида).
Бундан ташқари, атмосферага йўл қўйиладиган даражадан ортиқ ифлослантирувчи моддалар чиқарганлик учун қуйидаги юридик шахсларга:
- атроф муҳитга таъсир кўрсатиш даражаси бўйича IV тоифага киритилган бўлса, атроф муҳитни ифлослантирганлик учун компенсация тўлови суммасининг икки баравари миқдорида жарима кўринишидаги молиявий санкциялар қўлланилади;
- III га – тўрт баравар;
- II га – олти баравар;
- I га – ўн баравар.
Шунингдек, қуйидагилар бўйича талабларга риоя қилмаганлик учун молиявий санкциялар белгиланди:
• ёқилғи, моддалар, материаллар ва чиқиндиларни ёқишда атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш;
• саноат, маиший ва бошқа чиқиндиларни тўплаш, ташиш, жойлаштириш, зарарсизлантириш, сақлаш, утилизация қилиш, қайта ишлаш ва сотишда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш.
Ҳужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 05.08.2026 йилдан кучга киради.
Лола Абдуазимова
