Қонунчиликдаги янгиликлар

Марказий банк миллий тўлов свитчи орқали чакана тўловларни амалга ошириш қоидаларини тасдиқлади. 2027 йил 25 январдан янги қоидалар асосида иш бошлайдиган тизим банк карталари ва электрон пуллардан фойдаланган ҳолда миллий валютадаги банклараро тўловларни туну кун қайта ишлаш ва клиринг қилишни таъминлайди.

Вазирлар Маҳкамасининг 21.10.2026 йилдаги 583-сон қарори қабул қилинди, унда пудрат ташкилотларининг смета қийматини шакллантириш, бошқа ва ишлаб чиқариш харажатларини ҳисоблаш ёндашуви ўзгартирилди. Ҳужжат Миллий ахборот тизимидаги жараёнларни тўлиқ автоматлаштириш ва харажатларни стандартлаштиришга қаратилган.

Бюджет маблағлари ҳисобидан молиялаштириладиган объектлар учун лойиҳа-қидирув ишлари қиймати ва муддатларини ҳисоблашнинг ягона тартиби жорий этилмоқда, лойиҳа ташкилотларига эса 30 фоиз миқдорида бўнак тўланади.

Вазирлар Маҳкамасининг 22.10.2026 йилдаги 586-сон қарори билан Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятининг бир қатор туманларидаги иссиқхона хўжаликлари учун махсус экологик тартиб жорий этилди. Қаттиқ ёқилғидан фойдаланадиган иссиқхоналар 2026 йил 1 декабрга қадар муқобил иситиш турларига ўтишлари ёки белгиланган экологик талабларга риоя этилишини таъминлашлари шарт.

Олий таълим, илмий ташкилотлар, стартаплар ва ҳоким маслаҳатчилари сунъий интеллект соҳасидаги ижтимоий аҳамиятга эга лойиҳалари учун Рақамли технологиялар вазирлигининг ҳисоблаш қувватлари ва «катта маълумотлар» базаларидан бепул ёки имтиёзли равишда фойдаланиши мумкин бўлади.

Хорижда истиқомат қилаётган ватандошлар ва уларнинг оила аъзоларини Ўзбекистонга таклиф қилиш, шунингдек, фуқаролиги бўлмаган шахсларга биометрик ҳаракатланиш ҳужжатларини расмийлаштириш бўйича давлат хизматлари кўрсатиш регламентлари тасдиқланди. Аризаларни ЯИДХП ва ДХМ орқали топшириш мумкин.

2030 йил 1 январдан бошлаб фақат тегишли ихтисослик бўйича давлат рўйхатидан ўтган мутахассислар тиббиёт ва фармацевтика фаолияти билан шуғулланиши мумкин бўлади. 19.10.2026 йилдаги ВМҚ 577-сон қарори билан махсус имтиҳонлар ўтказиш, беш йил муддатга электрон гувоҳномалар беришни назарда тутувчи рўйхатдан ўтказиш тартиби тасдиқланди.

МБ банк ҳисобварақларини очиш, юритиш ва ёпиш қоидаларини янгилади. Ўзгартиришлар реабилитация, ташқи бошқарув ёки тугатиш тартиб-таомилларидан ўтаётган тадбиркорлар учун махсус ҳисобварақлар очишни назарда тутади, шунингдек, фуқароларнинг ўз банк ҳисобварақлари тўғрисидаги маълумотларни олиш имкониятларини кенгайтиради.

Узлуксиз таълим тизимида психологик хизматни ривожлантириш, мутахассислар тайёрлаш ва ягона диагностика усулларини жорий этиш билан шуғулланадиган Психология илмий-тадқиқот институти ташкил этилмоқда. Ўқитувчилар ва ўқувчиларни текшириш ўқув йилида камида бир марта ўтказилиши режалаштирилган.

Узлуксиз таълим тизимида психологик хизматни ривожлантириш, мутахассислар тайёрлаш ва ягона диагностика усулларини жорий этиш билан шуғулланадиган Психология илмий-тадқиқот институти ташкил этилмоқда. Ўқитувчилар ва ўқувчиларни текшириш ўқув йилида камида бир марта ўтказилиши режалаштирилган.

Президент томонидан «Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида»ги Қонунга ўзгартиришлар киритиш ҳақидаги Қонун имзоланди, у ярим йилдан кейин кучга киради.

Қонунчиликни бузган хўжалик юритувчи субъектларга нисбатан ҳуқуқий чораларни қўллаш имкониятини, шунингдек ҳуқуқбузарлик бартараф этилганидан кейин хўжалик фаолиятини тезда тиклаш имкониятини чеклайдиган айрим маъмурий тартиб-таомиллар бартараф этилди.

Вазирлик узлуксиз таълимнинг барча босқичларини мувофиқлаштиради, илм-фан ва олий таълим интеграциясини ривожлантиради, шунингдек, таълим сифатини баҳолашнинг рақамли воситаларини жорий этади. Ушбу вазифаларни амалга ошириш учун янги тузилмалар ташкил этилиши назарда тутилган.

Тажриба-синов доирасида Пенсия жамғармасининг ҳудудий бошқармалари давлат пенсияларини тайинлаш, қайта ҳисоблаш, пенсия турини ўзгартириш ҳамда тўлашни ташкил этиш бўйича ваколатларга эга бўлади. Тажриба лойиҳаси 2026 йилнинг октябрь–декабрь ойларида бўлиб ўтади, 2027 йилнинг январь ойидан бошлаб эса янги механизмни бутун мамлакат бўйлаб жорий этиш режалаштирилмоқда.

Яйловлар учун ўтлатиш меъёрлари, «яшил», «сариқ» ва «қизил» тоифаларга ажратиш ҳамда суғурта жорий этилади. Маҳаллий аҳоли учун бепул жамоат яйловлари ташкил қилинади.

Президентнинг 16.10.2026 йилдаги ПҚ-378-сон қарорида мода, дизайн ва креатив иқтисодиёт соҳасида мутахассислар тайёрлаш учун давлат олий таълим муассасаси – Тошкент халқаро мода академиясини ташкил этиш кўзда тутилган. Ўқиш 2026/2027 ўқув йилидан бошланади, 2027/2028 ўқув йилидан эса енгил саноат корхоналари буюртмалари бўйича кадрлар тайёрлайдиган дуал таълимни жорий этиш режалаштирилган.

Ўзбекистонда бизнесни рўйхатга олиш бошланди. Йирик корхоналардан тортиб ўзини ўзи банд қилганлар ва рўйхатдан ўтмасдан фаолият юритаётган субъектларгача барчаси рўйхатга олинади.

14.10.2026 йилдаги ЎРҚ-1180-сон Қонун айрим оғир жиноятлар учун умрбод озодликдан маҳрум қилишни, болаларга нисбатан зўравонлик содир этган таълим ташкилотлари ходимларини ишдан бўшатиш учун қўшимча асосларни, шунингдек жабрланган вояга етмаганларга давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатишни назарда тутади.

Президент 14.10.2026 йилдаги "Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди тўғрисида"ги ЎРҚ-1181-сон Конституциявий қонунни имзолади.

14.10.2026 йилдаги ЎРҚ-1182-сон Қонун билан дахлсизлик ва иммунитетга эга бўлган шахслар рўйхати белгиланди, уларни жавобгарликка тортиш тартиби белгиланди ва уларга берилган ҳуқуқларни бузганлик учун жазо чоралари белгиланди.