Адлия вазирининг буйруғи билан Нотариуслар томонидан ижро хатларини ёзиш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди (19.01.2026 й. АВ рўйхат рақами 3757-сон), у 2026 йил 1 мартдан кучга киради.
Ижро ёзуви нотариал идора биносида, видеоконференцалоқа воситасида, электрон шаклда ёки аризачиларнинг хоҳишига кўра сайёр тартибда амалга оширилиши мумкин.
Юридик шахслар фойдасига қарзларни ундиришни назарда тутувчи ҳужжатлар нотариус томонидан электрон шаклда тузилиши мумкин. Бунда ариза берувчи ижро варақасини тузиш ва тасдиқлаш жараёнида иштирок этиши шарт эмас.
Ижро ёзуви видеоконференсалоқа воситасида амалга оширилганда бу ҳақда тасдиқловчи ёзувда кўрсатилади, амалга ошириш жараёни нотариус томонидан аудио ва видеоёзув орқали қайд этилиши шарт.
Нотариус ва нотариал ҳаракатни амалга оширишда иштирок этган шахс видеотасвирга туширилган бўлиши керак. Бунда нотариус нотариал ҳаракатнинг қайси турини амалга ошираётганлигини, нотариал ҳаракатнинг мазмуни ва аҳамиятини тарафга тушунтириши, аризачини ҳужжат матни билан тўлиқ таништириши лозим.
Агар ижро варақаси нотариал идора биносида ёки кўчма режимда тузилаётган бўлса, ариза берувчининг бармоқ излари "Нотариус" автоматлаштирилган ахборот тизимида сканер қилинади.
Ижро варақаси видеоконференсалоқа режимида ёки электрон шаклда тузилган тақдирда, ижрони тасдиқлаш ариза берувчи томонидан Face-ID орқали амалга оширилади.
Ижро хати қуйидаги ҳолларда ёзилади, агар:
- тақдим этилган ҳужжатлар қарздорнинг ундирувчи олдидаги қарзини ёки унинг бошқа мажбуриятини сўзсиз тасдиқлайди;
- мажбурият бажарилмаганлиги ёки лозим даражада бажарилмаганлиги муносабати билан даъво қилиш ҳуқуқи вужудга келган пайтдан эътиборан кўпи билан уч йил ўтган бўлиши керак.
Нотариуслар айрим фуқаровий-ҳуқуқий талаблар бўйича БҲМнинг 1 000 бараваригача бўлган миқдорда, хусусан қуйидаги даъволар бўйича ижро хатини ёзишлари мумкин:
- нотариал тасдиқланган битимларга асосланган;
- ёзма ва нотариал тасдиқланган битим тузилган тақдирда ундирувни қарздорнинг мажбуриятларини таъминлашга хизмат қилувчи кўчар мол-мулкка қаратиш тўғрисида;
- кўп квартирали уйлардаги жойлар мулкдорларидан ижара тўловлари, мажбурий бадаллар ва тўловларни, шунингдек коммунал ва алоқа хизматлари учун қарзларни ундириш тўғрисида.
Ижро хати, агар қонун ҳужжатларида бошқа муддатлар белгиланган бўлмаса, у тузилган кундан эътиборан 3 йил ичида мажбурий ижрога тақдим этилиши мумкин.
Ҳужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 01.03.2026 йилдан кучга киради.
Лола Абдуазимова
