Президентнинг 06.03.2026 йилдаги ПҚ-87-сон қарори билан ипакчилик соҳасини янги тизим асосида ривожлантириш ҳамда озуқа базасини мустаҳкамлашга доир қўшимча чора-тадбирлар белгиланди.
2030 йилгача ипакчиликни ривожлантириш ва озиқ-овқат базасини мустаҳкамлашнинг мақсадли кўрсаткичлари:
• тирик пилла етиштириш ҳажмини 2026 йилдаги 30 минг тоннадан 2030 йилда 36 млн тоннагача ошириш;
• экспорт ҳажмини 120 млн доллардан 300 млн долларга етказиш;
• 200 млн туп тут экиш орқали озиқ-овқат базасини 45 фоизга кенгайтириш;
• пиллани чуқур қайта ишлаш даражасини 2026 йилда 30 фоизга ва 2030 йилда 75 фоизга етказиш;
• аҳолини ҳар йили камида 500 мингта мавсумий ва 50 мингта доимий иш ўринлари билан таъминлаш.
Рағбатлантириш ва субсидиялар
2026 йил 1 апрелдан:
• пиллакорларга (пилла етиштирувчилар ва касаначиларга) "маҳалла еттилиги"нинг коллегиал қарори асосида пилла учун пиллачилик кластери томонидан амалда тўланган маблағларнинг 35 фоизи миқдорида субсидия ажратилади;
• Ўрмонларни кўпайтириш ва яшил майдонларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги балансидаги ер майдонларида пиллачилик кооперативларини ташкил этиш учун Камбағал оилалар реестрига киритилган ва ушбу кооперативга аъзо бўлган оилаларга (бир оила аъзосига бир марта) 4 млн сўм субсидия ажратилади;
• касаначиларга ипак қуртини парваришлаш учун зарур бўлган асбоб-ускуналар харид қилиш учун 3 йил муддатга БҲМнинг 50 бараваригача миқдорда фоизсиз ссудалар ажратилади;
• уруғчилик корхоналарига пилла қурти уруғини тайёрлаш фаолиятига жалб қилинган ҳар бир мавсумий ишчи ойлик иш ҳақининг 50 фоизи, бироқ МҲТЭКМнинг 2 бараваридан ошмаган қисми қоплаб берилади;
• Аграр соҳада тўловлар бўйича агентлик томонидан томчилатиб суғориш тизимини жорий этиш харажатларини қоплаш учун янги барпо этилган тутзорларнинг ҳар бир гектарига 8 млн сўмгача субсидиялар тақдим этилади;
• 2 ва ундан ортиқ гектар тутзорларда тик суғориш қудуқларини бурғилаш ва ишга тушириш, каналлар ва бошқа сув ҳавзаларидан сув олиш учун насос станциялари ва гидротехник иншоотларни қуриш ва реконструкция қилиш билан боғлиқ харажатларнинг 100 фоизи, бироқ 150 млн сўмдан ошмаган қисмига субсидия берилади.
Қорақалпоғистон Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликларига мавжуд тутзорларни олиб қўйиш, шунингдек, улар жойлашган ер участкаларининг ер фонди тоифасини ўзгартириш қатъиян тақиқланади.
Имтиёзлар
2026 йил 1 январдан 2029 йил 1 январгача:
• пилла етиштирувчи кластерларнинг пилла етиштириш ва сақлаш учун фойдаланиладиган бино ва иншоотлари ҳамда улар эгаллаб турган ер участкаларига тегишли мол-мулк солиғидан озод қилиш;
• ипакчилик фаолиятидан олинган даромади (сертификат асосида "4A" ва ундан юқори сифатдаги хом ипак, ипак момиғи, ипак калава, ипак мато ва тайёр ипак маҳсулотлари) жорий ҳисобот (солиқ) даври якунлари бўйича жами даромадининг камида 70 фоизини ташкил этадиган пиллачилик корхоналари учун фойда солиғи ставкасини 2 фоиз миқдорида белгилаш;
• Ипак матоси ва тайёр ипак маҳсулотлари ишлаб чиқаришни йўлга қўйган корхоналар учун ижтимоий солиқ ставкасини 1 фоиз миқдорида белгилаш. Бунда мазкур имтиёз ўртача ойлик иш ҳақи МҲТЭКМнинг икки бараваридан кам бўлмаган миқдорда ошадиган ва ушбу маҳсулотларни ишлаб чиқаришдан олинган даромад жорий ҳисобот (солиқ) даври охиридаги жами даромаднинг камида 60 фоизини ташкил этадиган корхоналарга берилади;
• ипак қурти уруғини тайёрлаш ва пилла етиштириш бўйича мавсумий ишларда банд бўлган аҳолининг даромадлари жисмоний шахслардан олинадиган даромад ва ижтимоий солиқлар мақсадлари учун солиқ солиш объекти ҳисобланмайди.
Соҳани рақамлаштириш
Рақамли технологиялар вазирлиги "Ўзбекипаксаноат" уюшмаси билан биргаликда 2026 йил 1 сентябрга қадар "pillachilik.uz" электрон веб-сайтини ишга туширади.
Платформада мавжуд пиллачилик хўжаликлари майдонлари, пилла етиштириш ва қайта ишлаш корхоналари рўйхати, мақсадли кўрсаткичлар ва тузилган шартномалар, ипак қурти уруғларини тарқатиш ва пилла маҳсулотларини қабул қилиш жараёнлари (тарози ва видеокузатув камералари ўрнатилган ҳолда) акс эттирилади.
Платформа доирасида пилла етиштириш агротехнологиялари қоидалари акс этган ўқув материаллари ва медиа контентни ўз ичига олган мобил илова ишлаб чиқилади.
Ҳужжат билан қуйидагилар тасдиқланган:
• Ипакчилик саноатини ривожлантиришнинг 2026 ва 2030 йилларга мўлжалланган мақсадли кўрсаткичлари;
• Ипакчилик саноати корхоналарига пиллачилик кластери мақомини бериш ва бекор қилишнинг асосий мезонлари;
• Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларда пиллачилик кластерлари томонидан 2026-2008 йилларда янги қуртхоналарни қуришнинг мақсадли кўрсаткичлари;
• Ипакчилик соҳаси корхоналари учун молиявий қўллаб-қувватлаш чоралари;
• 2026-2030 йилларда Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларда ипак қурти озуқа базасини мустаҳкамлашнинг мақсадли кўрсаткичлари;
• Қорақалпоғистон Республикаси ҳамда вилоятлар туман ва шаҳарларида 2026-2030 йилларда ипак қурти парваришлаш ва пилла хомашёси (тирик пилла) етиштиришнинг мақсадли кўрсаткичлари;
• Пиллачилик комплексларини ташкил этиш мақсадида йирик тут плантацияларини барпо этиш имконияти мавжуд бўлган тоғ олди ҳудудлар рўйхати;
• Ипакчилик тармоғини янги тизим асосида ривожлантириш, озуқа базасини мустаҳкамлаш ва тўлдириш бўйича белгиланган вазифаларни амалга ошириш чора-тадбирлари дастури.
Ҳужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 07.03.2026 йилдан кучга кирди.
Лола Абдуазимова
