13.08.2026 йилдаги ЎРҚ-1164-сон Қонун билан айрим қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди.
Ҳужжат архив фаолиятидаги ҳуқуқий муносабатларни такомиллаштиришга ҳамда хўжалик юритувчи субъектларнинг лицензия ёки рухсатнома олишни талаб қиладиган фаолият турлари бўйича бозорга киришини енгиллаштиришга қаратилган.
Хусусан, «Бизнесга лицензиясиз кириш» махсус режими доирасида лицензия ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатни олишнинг ўзига хос жиҳатлари белгиланди.
Мазкур режим доирасида талабгор махсус электрон тизим ёки Ягона портал орқали ваколатли органни бепул хабардор қилган ҳолда, лицензия ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатни олмасдан фаолият юритиши мумкин.
Режимнинг амал қилиш муддати 3 ойни ташкил этади ва бу муддат давомида талабгор муайян фаолиятни лицензиясиз ёки рухсат берувчи ҳужжатсиз амалга оширганлиги учун жавобгарликка тортилмайди.
Талабгор «Бизнесга лицензиясиз кириш» махсус режимининг амал қилиш муддати давомида:
- ўз фаолиятини лицензия ёки рухсатнома талаблари ва шартларига мувофиқлаштириш чораларини кўради;
- белгиланган тартибда тегишли лицензия ёки рухсат берувчи ҳужжатни олади ёхуд мазкур фаолиятни тугатади.
«Архив иши тўғрисида»ги қонунга киритилган қўшимчаларга мувофиқ, электрон ва нодавлат архивларни яратиш тартиби белгиланди. Электрон архивларга қўйиладиган ўзига хос талаблар:
- электрон архив тизимининг аппарат-дастурий таъминоти, электрон архив фондлари ва ҳужжатларини яратиш воситалари, шу жумладан рақамлаштириш учун қурилмалар ва дастурларнинг мавжудлиги;
- электрон архив ҳужжатларини қидириш, бошқариш ва уларга ишлов бериш имкониятининг мавжудлиги;
- архив ҳужжатининг электрон шакли унинг асл нусхасига айнан мослигини таъминлаш;
- электрон архив тизимининг ахборот ва киберхавфсизлик талабларига риоя этиш.
Шунингдек, Миллий архив фондининг нодавлат қисмига киритилган архив ҳужжатларини, қолаверса, давлат мулки бўлмаган бошқа архив ҳужжатларини жамлаш, ҳисобга олиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш учун нодавлат архивларни ташкил этиш имконияти жорий этилмоқда. Бунда Адлия вазирлигининг архив иши соҳасидаги ваколатлари ҳам аниқ белгилаб берилди.
Киритилган қўшимчаларга мувофиқ махфий ҳужжатлар 30 йил сақланиши белгиланди.
Шахсий таркибга оид ҳужжатларни сақлаш муддатлари ҳам белгиланди. Жумладан:
- иш юритилиши 2019 йил 1 январгача тугалланган шахсий таркибга оид ҳужжатлар идоравий архивларда 75 йил сақланади;
- 2019 йил 1 январдан бошлаб шакллантирилган шахсий таркибга оид ҳужжатлар идоравий архивларда 50 йил сақланади.
Бундан ташқари, Оила кодексига киритилган ўзгартиришларга кўра, болага миллий анъаналарга мувофиқ отасининг ёки ота ёхуд она тарафдан бобосининг исми фамилия қилиб берилиши мумкинлиги белгиланди. Илгари Кодексда отанинг исмини фамилия сифатида бериш назарда тутилмаган эди.
Ҳужжат Қонунчилик маълумотлари миллий базасида давлат тилида эълон қилинган ва 14.08.2026 йилдан кучга кирди.
Лола Абдуазимова
