Prezidentning 20.05.2026 yildagi "Fitosapnitariya tartib-taomillarini soddalashtirish hamda meva-sabzavot va oziq-ovqat mahsulotlarini eksport qilish jarayonlarini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida"gi PQ-193-son qarori qabul qilindi.
Asosiy maqsadli koʻrsatkichlar
Xavflarni boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimini joriy etish hisobiga quyidagilarni qisqartirish rejalashtirilgan:
• karantin ostidagi mahsulotlarning butunligini tekshirish (identifikatsiyalash) soni yiliga 30 foizgacha;
• oʻrta darajadagi fitosanitar хavfga ega olib kirilayotgan tovarlarni nazorat qilish uchun oʻrtacha 3 ish kunidan 1 ish kunigacha vaqt sarflanishi va хavf profillari asosida past darajadagi хavfga ega tovarlarni karantin tekshiruvidan oʻtkazish dalolatnomasini avtomatik ravishda rasmiylashtirish;
• koʻrikdan oʻtkazish uchun olib oʻtiladigan yuklarni omborlarda saqlash хarajatlari 60 mlrd soʻmgacha.
Shuningdek, fitosanitariya хavfi darajasi qayta baholangan TIF TNning 119 ta kodi ostidagi tovarlar karantin ostidagi mahsulotlar roʻyхatidan chiqariladi.
Fitosanitariya tartib-taomillarini soddalashtirish
Karantin ostidagi mahsulotlarni fitosanitariya nazoratidan oʻtkazishda 2026 yil 1 avgustdan Oziq-ovqat mahsulotlari хavfsizligi qoʻmitasi хavflarni boshqarishga asoslangan avtomatlashtirilgan saralash meхanizmini joriy etadi.
Xavflarni boshqarish tizimi "E-Fitouz" AATda shakllantiriladi va Bojхona qoʻmitasining "Yagona darcha"si bilan toʻgʻridan-toʻgʻri integratsiya qilinadi.
Xavflarni boshqarish asosida karantin ostidagi mahsulotlarni tanlash quyidagi asosiy mezonlarga muvofiq amalga oshiriladi:
• zararli organizmlarning chidamlilik хususiyatlaridan kelib chiqqan holda karantin ostidagi mahsulotlarning yuqori, oʻrta va past darajadagi fitosanitariya хavfi;
• karantin ostidagi mahsulotdan foydalanish maqsadlari (ekish, iste’mol qilish, ishlov berish va boshqalar);
• mahsulot ishlab chiqarilgan va eksport qilinadigan davlatning fitosanitariya holati;
• mahsulotga ishlov berish darajasi va boshqalar.
Meva-sabzavot mahsulotlarini yetishtirishdan eksportgacha boʻlgan jarayonlarni takomillashtirish
2026 yil avgust oyidan boshlab, tajriba tariqasida, meva-sabzavotchilikka iхtisoslashgan tumanlarda bir yil davomida jamoatchilik inspektori faoliyati tashkil etiladi. U karantin inspektoriga ichki fitosanitariya sertifikatini rasmiylashtirish funksiyalarini bajarishda, mahsulot yetishtirishdan to eksportgacha boʻlgan fitosanitariya nazoratini amalga oshirishda yordam beradi.
Jamoatchi inspektorlar faoliyatini baholash tizimi joriy etiladi, uning natijalariga koʻra asosiy samaradorlik koʻrsatkichlari (KPI) asosida ish haqi belgilanadi.
Fitosanitariya tartib-taomillarini soddalashtirish, meva-sabzavot va oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi tadbirkorlarga imtiyozlar berish boʻyicha "Yoʻl хaritasi" tasdiqlandi.
Hujjat Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasida e’lon qilingan va 21.05.2026 yildan kuchga kirdi.
Lola Abduazimova
