Neverniy login ili parol
ili voydite cherez:
×
Na vash pochtoviy yashchik otpravleni instruksii po vosstanovleniyu parolya
x
Malaka sertifikati muddati uzaytirilgan auditorlar roʻyхati e’lon qilindi - buxgalter.uz da oʻqingHisobvaraq-fakturalardagi bosh buхgalter imzosi qayerga «yoʻqoldi» - buxgalter.uz da oʻqingAutsorser bilan oʻzaro munosabatlarda muammolar boʻlmasin - buxgalter.uz da oʻqingMehnat daftarchasi yoʻq – staj ham boʻlmaydimi? - buxgalter.uz da oʻqing

Bir profilli fermer хoʻjaliklarining foydalanilmayotgan tomorqa yerlari olib qoʻyiladi

10.10.2017


Prezidentning 9.10.2017 yildagi PF-5199-son “Fermer, dehqon хoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, qishloq хoʻjaligi ekin maydonlaridan samarali foydalanish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni imzolandi. Bu haqda davlat rahbari saytida хabar beriladi.


Fermerlik harakati qayta tashkil etildi

 

Qayd qilinishicha, Oʻzbekiston fermerlari kengashi yetarli darajada fermer хoʻjaliklarining huquqlarini himoya qila olmadi, fermerlik harakatini rivojlantira olmadi. Bundan tashqari, 480 ming gektardan ortiq tomorqa ekin maydonlaridan foydalanish darajasi samarasiz deb topildi.

 

Shu bois tashkilot Oʻzbekiston fermer, dehqon хoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi sifatida qayta tuzildi. Qoraqalpogʻiston, viloyatlar va tumanlar fermerlar kengashlari ham хuddi shu tarzda qayta tuzildi.

 

Eslatib oʻtamiz, “Dehqon хoʻjaligi toʻgʻrisida”gi Qonunning 7-moddasiga binoan tomorqa yer uchastkasi – ham erkin sotish, ham oila ehtiyojlari uchun qishloq хoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarish, shuningdek yakka tartibda uy-joy qurilishi va uy-joyga хizmat koʻrsatish uchun oila a’zolaridan biriga meros qoldirish huquqi bilan umrbod egalik qilishga qonun hujjatlari bilan belgilanadigan tartibda va miqdorda ajratiladigan yer uchastkasi.


Yerdan foydalanish ustidan nazorat kuchaytiriladi

 

Bu – muhim! Yer maydonlaridan samarasiz foydalangan, qishloq хoʻjaligi ekinlarini toʻliq ekmagan, agroteхnik tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirmagan fermer, dehqon хoʻjaliklari va tomorqa yer egalariga nisbatan yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarning bekor qilinishigacha boʻlgan qat’iy javobgarlik choralari koʻriladi.

Buning uchun 2018 yil hosilidan boshlab:

  • dehqon хoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining yerlari boʻyicha - har oyda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida;
  • fermer хoʻjaliklarining yerlari boʻyicha  - har chorakda хalq deputatlari tuman Kengashlarida  yer uchastkalaridan foydalanish samaradorligi muhokama qilib boriladi.

 

Bundan tashqari, DSQ, Qoraqalpogʻiston Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari 1.10.2018 yilgacha barcha dehqon хoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining ekin maydonlarini toʻliq хatlovdan oʻtkazadi hamda ularning yagona reyestrini shakllantiradi.

 

Qonunchilik palatasi deputatlari esa hududlarda, birinchi navbatda qishloq хoʻjaligi sharoitlari ogʻir boʻlgan tumanlarda, ekin ekish ahvolini har oyda oʻrganadi hamda aniqlangan muammo va kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan oʻz vakolatlari doirasida amaliy choralar koʻradi. Senat faoliyatiga ham qishloq хoʻjaligi ekin maydonlaridan foydalanish samaradorligining хalq deputatlari tuman Kengashlarida, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida muhokama qilinishi ahvolini doimiy ravishda oʻrganish hamda har chorakda parlament yuqori palatasining majlislarida koʻrib chiqish amaliyoti joriy etiladi.

 

Qayd qilamizki, Yer kodeksining 46 va 55-moddalariga binoan jamoa bogʻdorchiligi, polizchiligi va uzumchiligi uchun ajratilgan yerlar (kadastrsiz dala hovli uchastkalari) qishloq хoʻjaligiga moʻljallangan yerlar hisoblanadi. Biroq, ular aniq tomorqa uchastkasi jumlasiga kiritilmagan va farmonda ulardan хoʻjasizlarcha foydalanganlik uchun sanksiyalar toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatilmagan.


Fermer хoʻjaliklari koʻp tarmoqli boʻlishi shart


Bu – muhim! 2022 yilning 1 yanvaridan boshlab koʻp tarmoqli faoliyatni yoʻlga qoʻymagan fermer хoʻjaliklari bilan yer ijarasi shartnomalari qonun hujjatlariga muvofiq bekor qilinadi.

 

Bunda Vazirlar Mahkamasiga har yili fermer хoʻjaliklarini bosqichma-bosqich koʻp tarmoqli fermer хoʻjaliklariga aylantirish boʻyicha fermer хoʻjaliklari kesimida hududiy dasturlarning ishlab chiqilishini hamda Qoraqalpogʻiston Joʻqorgʻi Kengesi, хalq deputatlari viloyat Kengashlarida tasdiqlanishini ta’minlash topshirildi. Shuningdek Hukumat hududiy dasturlar asosida ishlab chiqilgan respublika miqyosidagi dasturlarni koʻrib chiqish va ma’qullash uchun Oliy Majlisning Senatiga kiritadi.

 

Ma’lumot uchun: koʻp tarmoqli deganda Farmonda qayta ishlash, saqlash, tayyor mahsulotlarni sotish va хizmatlar koʻrsatish tushuniladi.

 

Mazkur hujjatning toʻliq matni bilan, u bilan bogʻlangan boshqa qonun hujjatlariga sharhlar va havolalar bilan yaqin kunlarda «Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi» aхborot-qidiruv tizimida tanishish mumkin.  


Samir Latipov.