Президентнинг 27.04.2026 йилдаги "Руҳий ҳолати бузилган ногиронлиги бўлган шахсларга ижтимоий хизмат кўрсатиш тизимини тубдан такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги ПФ-69-сон Фармони қабул қилинди.
Ҳужжатда кўзда тутилган мақсадлар:
• жисмоний ва ақлий ривожланишида нуқсонлари аниқланган болаларни парвариш қилаётган оилаларга эрта аралашув орқали ижтимоий хизматлар кўрсатиш;
• руҳий ҳолати бузилган ногиронлиги бўлган шахсларнинг эркинлигини энг кам даражада чеклаш ва уларни оила муҳитига яқин шароитларда жамиятга интеграция қилиш;
• ушбу ижтимоий хизматларни кўрсатишга нодавлат секторини жалб қилиш.
2026 йил 1 июнга қадар "Эрта аралашув" хизматини босқичма-босқич жорий этиш режалаштирилган. Бунда:
• уч ёшгача бўлган болаларга "Ягона миллий ижтимоий ҳимоя" АТ махсус электрон реестрига киритилган нодавлат ташкилотлар томонидан хизматлар кўрсатилади;
• болаларга махсус педагоглар томонидан коррекцион-ривожлантирувчи педагогик ёрдам ва даволовчи жисмоний тарбия бўйича инструкторлар томонидан реабилитация машғулотлари ўтказилади;
• ногиронлик белгилари аниқ кўриниб турган анатомик нуқсонлари бўлган болаларни қўшимча тиббий кўрикдан ўтказиш ва жарроҳлик амалиётларини ўтказиш билан боғлиқ харажатлар Давлат тиббий суғуртаси жамғармаси маблағлари ҳисобидан қопланади.
Ўртача, оғир ва чуқур даражадаги "ақлий заифлик" ёхуд "деменция" ташхиси қўйилган I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахсларга босқичма-босқич қуйидагилар жорий этилади:
• 2026 йил 1 июнгача "Янги кун" кундузги ташриф шаклида кузатув хизматлари;
• 2026 йил 1 сентябргача уй шароитида парваришлаш хизматлари;
• 2026 йил 1 октябргача "Мадад" кам комплектли уй хизматлари;
• 2026 йил 1 ноябргача "Мадад" кам комплектли уйларида "Ижтимоий таътил" қисқа муддатли жойлаштириш хизматлари.
2026 йил 1 сентябрдан бошлаб "чуқур даражадаги ақлий заифлик" ташхиси қўйилган 18 ёш ва ундан катта ёшдаги шахсларни парваришлаш билан банд бўлган қонуний вакилга ўзгалар парваришига муҳтож бўлган 18 ёшгача бўлган ногиронлиги бўлган болани парваришлаш бўйича нафақа миқдорида ҳар ойда парваришлаш нафақаси тўланади.
Ҳужжатда қуйидагилар ҳам белгиланган:
- ногиронлиги бўлган шахслар учун "Мурувват" интернат уйларини ногиронлиги бўлган шахслар учун "Ғамхўрлик" марказлари деб қайта номлаш;
- Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ҳузурида юридик шахс мақомига эга бўлмаган Ногиронлиги бўлган шахсларга ижтимоий хизматлар кўрсатишни мувофиқлаштириш марказини ташкил этиш.
Ҳужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 28.04.2026 йилдан кучга кирди.
Лола Абдуазимова
