14.08.2026 йилда 1166-сон «Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси тўғрисида»ги Конституциявий қонун қабул қилинди.
Ҳужжат Президент Администрацияси ваколатлари доирасида Президент фаолиятини таъминлашнинг конституциявий механизмларини белгилайди, шунингдек унинг бошқа давлат органлари билан ўзаро ҳамкорлигини тартибга солишдаги ҳуқуқий бўшлиқларни бартараф этади.
Президент Администрацияси Президент ваколатларининг ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан амалга оширилишини таъминловчи орган ҳисобланади.
ПА давлат раҳбарининг фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқлари ижроси доирасида давлат органларининг ва ташкилотлар ва корхоналарнинг фаолиятини мувофиқлаштиради. У бевосита Президентга бўйсунади ва унга ҳисобдордир.
Президент Администрацияни шакллантиради, унинг раҳбарларини тайинлайди ва лавозимидан озод қилади. ПА тўғрисидаги низом, унинг таркибидаги лавозимлар рўйхати, ходимларнинг штат жадваллари, шунингдек ПА таркибидаги органлар тўғрисидаги низомлар унинг раҳбари томонидан тасдиқланади.
Президент Администрациясининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
- Ўзбекистоннинг ижтимоий-иқтисодий ва ижтимоий-сиёсий ривожланиши ҳолатини таҳлил қилиш;
- Президент фармонлари, қарорлари, фармойишлари лойиҳаларини тайёрлаш, уларнинг ижросини ташкил этиш ва назорат қилиш;
- қонунларни имзолаш ёки қайтариш учун тайёрлаш;
- аҳоли ва бизнес билан очиқ ва тўғридан-тўғри мулоқотни ташкил этиш, устувор масалалар бўйича қарорлар ишлаб чиқиш;
- Президентнинг Олий Мажлисга ҳар йилги Мурожаатномасини тайёрлашни ташкил этиш;
- Конституция ва қонунчиликка риоя этилишини таъминлашга, шунингдек суд-ҳуқуқ соҳасидаги ислоҳотларга кўмаклашиш ва б.
ПА давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларига мажбурий кўрсатмалар ва топшириқлар бериши, шунингдек давлат органлари фаолиятини қонун ҳужжатларига мувофиқлигини ўрганиши мумкин. ПАнинг ваколатига давлат органларида комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат тузилмалари ишини ташкил этиш киради. Республика давлат органлари раҳбарларининг комплаенс бўйича ўринбосарлари ПА раҳбари томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимдан озод этилади ҳамда унинг вакилларига тенглаштирилади.
ПА инвестициялар, инфратузилма, саноат, энергетика, транспорт ва бошқа соҳалардаги устувор ва стратегик лойиҳалар бўйича ишларнинг боришини назорат қилади.
Қонунда Парламент ассамблеясининг Олий Мажлис, ҳукумат, вазирликлар ва идоралар, ҳокимликлар, шунингдек суд органлари билан ўзаро ҳамкорлиги тартиби белгиланган.
ПА мансабдор шахслари ва раҳбар ходимлари жиноий таъқибдан дахлсизлик ва юридик иммунитетга эгадирлар. Дахлсизлик уларнинг оилалари, турар жойлари, хизмат бинолари, транспорти ва ёзишмаларига нисбатан ҳам татбиқ этилади.
Президентнинг ёзма розилигисиз ваколатларни бажариш билан боғлиқ бўлмаган хатти-ҳаракатлар учун ПА вакилларига нисбатан жиноят ишини қўзғатиш, тезкор-қидирув, тергов ҳаракатлари, суриштирув тадбирларини ўтказишга йўл қўйилмайди. Уларга нисбатан жиноят ишлари фақат Бош прокурор томонидан қўзғатилиши мумкин.
ПАнинг мансабдор шахслари ва раҳбар ходимлари ишдан бўшатилганда, уларга аввалги лавозимига тенг ёки ундан юқори бўлган лавозимга ишга жойлашиш кафолатланади (бундан меҳнат интизомини бузган ҳоллар мустасно).
Шунингдек, ПА вакиллари давлат томонидан ҳуқуқий ҳимояга эга. Уларнинг фаолиятига тўсқинлик қилиш, шаъни ва қадр-қимматини камситиш, уларга нисбатан таҳдид қилиш ёки зўрлик ишлатиш қонунга мувофиқ жавобгарликка сабаб бўлади.
Ҳужжат Қонунчилик маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 14.08.2026 йилдан кучга кирди.
Лола Абдуазимова
