Moliya vazirligi va Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining “Lizing xizmatlari koʻrsatuvchi tashkilotlarda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida” qarori qabul qilindi (roʻyxat raqami 2265-3, 26.06.2021 y.).
Kiritilgan oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar bilan ichki nazoratni amalga oshirishda mas’ul shaxs boshqalar qatorida quyidagilarga majbur:
- benefitsiar mulkdorlarni identifikatsiyalash va ularning shaxsini tekshirish boʻyicha mumkin boʻlgan choralarni koʻrish;
- jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha oʻquv tadbirlarida qatnashish va ularda olingan ma’lumotlarni lizing beruvchilar xodimlariga yetkazish.
Mijozni lozim darajada tekshirish boʻyicha koʻriladigan chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi shart:
- tegishli hujjatlar asosida mijozning va qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarning shaxsini hamda vakolatlarini tekshirishni;
- mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalashni;
- mijoz tomonidan amalga oshiriladigan amaliy ish munosabatlari va pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni ularning bunday mijoz va uning faoliyati toʻgʻrisidagi ma’lumotlarga muvofiqligini tekshirish maqsadida, doimiy asosda oʻrganishni.
Agar mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash imkoni boʻlmasa, tashkilotlar mijozning rahbarini identifikatsiyalashi lozim.
Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar va mijozlarni lozim darajada tekshirishga doir axborot, zarurat tugʻilgan taqdirda, operatsiya tafsilotlarini qayta tiklash va axborotdan maxsus vakolatli davlat organi foydalanishi mumkin boʻlgan tarzda rasmiylashtirilishi lozim.
Shuningdek, 122-modda kiritildi, unga asosan lizing beruvchilar mas’ul xodimlarining jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishning zamonaviy usullari haqidagi axborotga ega boʻlishlarini ta’minlash maqsadida muntazam ravishda xodimlarni qayta tayyorgarlikdan oʻtkazishlari shart.
Moliya vazirligi yiliga kamida bir marta, shuningdek jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilik oʻzgarishi munosabati bilan lizing beruvchilar faoliyatida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan tavakkalchilik darajasini oʻrganadi.
Ichki qoidalar bilan shubhali operatsiyalarni qoʻshimcha mezonlari va alomatlari belgilanishi mumkin. Lizing beruvchilar maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda Moliya vazirligi tomonidan ishlab chiqiladigan va tavsiyaviy xarakterga ega boʻlgan uslubiy qoʻllanmalar asosida shubhali operatsiyalarni dastlabki aniqlash indikatorlari tizimini yoʻlga qoʻyishlari mumkin.
Shuningdek, boshqa oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritildi.
Hujjat Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasida e’lon qilingan va 26.06.2021 yildan kuchga kirdi.
Elmira Siraziyeva.
